Từ ngàn đời nay, dân tộc Việt Nam luôn tự hào với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Tôn sư trọng đạo” – một đạo lý cao đẹp, thiêng liêng đã thấm sâu vào tâm hồn, trở thành nếp sống và lẽ ứng xử của mỗi người con đất Việt. Trong kho tàng văn hóa ấy, hình ảnh người thầy luôn hiện lên giản dị mà cao quý – những “người lái đò” âm thầm, tận tụy chở bao thế hệ học trò qua dòng sông tri thức, vượt qua bao sóng gió để cập bến bờ tương lai. Nếu cha mẹ là người sinh thành, nuôi dưỡng ta nên vóc nên hình, thì thầy cô chính là những người khai sáng trí tuệ, hun đúc nhân cách, khơi dậy ước mơ và dẫn lối cho ta đến với những chân trời mới. Công lao ấy, ân nghĩa ấy không gì có thể sánh được, để rồi dù đi xa đến đâu, mỗi người học trò vẫn luôn mang trong tim niềm tri ân sâu sắc đối với những người đã thắp sáng ngọn đuốc tri thức và nhân văn trong cuộc đời mình.

                  Có một nghề bụi phấn bám đầy tay

                  Người ta bảo là nghề cao quý nhất

                  Có một nghề không trồng cây vào đất

                  Nhưng nở cho đời những đóa hoa thơm.

Nhân kỷ niệm 43 năm Ngày nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2025), Với mong muốn tôn vinh, tri ân công lao to lớn của các thầy cô giáo. Thư viện tỉnh Lào Cai trân trọng giới thiệu đến bạn đọc cuốn sách “Cuộc đời và sự nghiệp của những nhà giáo nổi tiếng Việt Nam thế kỷ XX” của Nhà xuất bản Dân Trí xuất bản năm 2023, do tác giả Thanh Giang sưu tầm và tuyển chọn, Sách được in trên khổ 13 x 19cm, gồm 219 trang.

“Cuộc đời và sự nghiệp của những nhà giáo nổi tiếng Việt Nam thế kỷ XX” giới thiệu tới bạn đọc cuộc đời và sự nghiệp của 27 nhà giáo có những đóng góp nổi bật cho sự nghiệp giáo dục của nước nhà nói riêng, cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước nói chung trong thế kỷ XX. Họ có thể là những người dành cả cuộc đời để gắn bó với sự nghiệp giáo dục nước nhà, cũng có người chỉ có thời gian ngắn làm công tác giáo dục, hoặc vừa làm giáo dục vừa là nhà nghiên cứu khoa học, họ đều là những tấm gương “người đưa đò” tri thức mẫu mực, nhận được tình cảm yêu mến, kính trọng cảm phục của lớp lớp thế hệ học trò, đồng nghiệp trong nước cũng như ở nhiều nước trên thế giới. Qua từng câu chuyện, từng chặng đường đời, bạn đọc sẽ thấy hiện lên không chỉ là tri thức và tài năng, mà còn là nhân cách, là tình yêu nghề cháy bỏng – ngọn lửa soi sáng biết bao thế hệ.

Mở đầu cuốn sách tác giả đã giới thiệu chân dung thầy giáo Nguyễn Tất Thành - Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa kiệt xuất người có ảnh hưởng sâu rộng đến nền giáo dục nước nhà. Quá trình từ nhà giáo yêu nước Nguyễn Tất Thành đến người cộng sản Nguyễn Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh là quá trình phấn đấu không mệt mỏi. Ngành giáo dục nước nhà tự hào vì có người thầy Nguyễn Tất Thành. Dù năm tháng có trôi qua thầy vẫn mãi là tấm gương sáng ngời về nhân cách, đạo đức người Thầy. Tiếp theo, cuốn sách giới thiệu những đóng góp nổi bật của hai nhà giáo, hai Tổng Bí thư: Trần Phú, Hà Huy Tập là những người chiến sĩ cộng sản kiên cường, những nhà lãnh đạo kiệt xuất của Đảng và cách mạng Việt Nam. Cả hai đều bắt đầu bằng sự nghiệp nhà giáo, đều học quốc học Huế đều kinh qua dạy học và đều trở thành Tổng Bí thư của Đảng, ngành Giáo dục luôn tưởng nhớ và tự hào về các đồng chí. Cùng với những nhà giáo nổi tiềng, nhà lãnh đạo kiệt xuất không thể không tự hào khi giới thiệu Thầy giáo - Đại tướng Võ Nguyên Giáp, trước khi trở thành nhà quân sự lỗi lạc ông đã từng là một thầy giáo dạy sử. Năm 1934 sau khi đỗ tú tài toàn phần, ông đã trở thành một giáo viên lịch sử tại trường Tư thục Thăng Long (Hà Nội). Ông được học sinh kính trọng ca ngợi là dạy giỏi bởi thầy Giáp lên lớp với sự nhiệt huyết, sự am hiểu tường tận về vấn đề lịch sử và được trình bày theo cách riêng của mình. Theo họa sĩ Phan Kế An: “Ông truyền bá không mệt mỏi những ý tưởng Chủ nghĩa Mác - Lênin qua các bài giảng trên lớp trong các buổi trò chuyện với học sinh và đồng nghiệp”. Thầy Võ Nguyên Giáp một người yêu nước và chọn nghề giáo để phục vụ cách mạng. Thời loạn thầy giáo làm tướng quân đánh giặc giữ nước, thời bình tướng quân chăm lo sự nghiệp giáo dục đào tạo thế hệ trẻ, dấu ấn người thầy với những phẩm chất tiêu biểu đã phần nào khắc họa chân dung một vị tướng quân thật đặc biệt và thật khác biệt. Bên cạnh đó, tác giả còn giới thiệu nhiều bài viết tư liệu về cuộc đời và sự nghiệp các nhà giáo nổi tiếng khác như: Giáo sư Lê Văn Thiêm Tượng đài toán học Việt Nam; Giáo sư nhà Giáo Đinh Xuân Lâm cây đại thụ của nền lịch sử cách mạng Việt Nam; Phó Giáo sư Văn Như Cương và giai thoại về người thầy được triệu triệu học sinh yêu mến. Nền giáo dục nước nhà luôn tự hào và tôn vinh để lớp lớp các thế hệ trẻ học tập và noi theo gương những nhà giáo mẫu mực tiếp tục đóng góp cho sự nghiệp giáo dục nói riêng và xây dựng đất nước Việt Nam tự hào sánh vai trong khu vực và vươn tầm thế giới.

Qua cuốn sách “Cuộc đời và sự nghiệp của những nhà giáo nổi tiếng Việt Nam thế kỷ XX”, sẽ giúp bạn đọc hiểu thêm về cuộc đời và sự nghiệp của ngành giáo dục Việt Nam cũng như tôn vinh những người thầy đã âm thầm góp sức xây dựng quê hương đất nước. Sự tâm huyết, lòng yêu thương cùng những bài học quý giá mà thầy cô đã dạy sẽ mãi mãi theo chân các em trên chuyến xe cuộc đời.

Thư viện tỉnh Lào Cai trân trọng giới thiệu tới bạn đọc!

                                                                         Nguyễn Hiền

                                                Phòng Phục vụ người sử dụng